Brandblusser hervullen na gebruik: waarom het altijd moet

Wie een beginnende brand met een paar seconden blussen onder controle krijgt, hangt de blusser daarna vaak gewoon terug. Hij voelt immers nog zwaar aan. Dat is een vergissing die bij een volgende brand verkeerd kan uitpakken. Een brandblusser die geactiveerd is, hoe kort ook, is niet meer betrouwbaar en moet worden hervuld of vervangen.

Waarom gedeeltelijk gebruik ook telt

Een blusser is gebouwd om in één keer leeg te spuiten. Na een korte stoot gebeurt per type iets anders, maar het resultaat is hetzelfde: bij de volgende keer is de werking onzeker.

• Poederblusser, permanent onder druk. Na het loslaten van de hendel blijft er poeder achter in het ventiel en de afdichting. Daarlangs ontsnapt het drijfgas, soms binnen uren, soms binnen weken. De manometer kan direct na gebruik nog in het groen staan en later toch zakken.
• Poederblusser met drukpatroon. Het patroon wordt bij activering doorgeprikt en loopt volledig leeg in de houder. Er is daarna geen voorraad drijfgas meer.
• Schuim- en waterblusser. Ook hier verdwijnt druk na de eerste stoot, en de resterende vulling is niet meer afgestemd op het drijfgas.
• CO2-blusser. Het gewicht is gezakt en daarmee de bluscapaciteit. Hoeveel er nog in zit, is zonder weegschaal niet te zeggen.

Daarbij komt dat een verbroken zegel bij een controle altijd wordt opgevat als een toestel dat mogelijk gebruikt is. Zo'n toestel krijgt geen goedkeuring meer tot het opnieuw gevuld en verzegeld is. Wat er bij zo'n controle gebeurt, staat in het artikel over een brandblusser keuren.

Ook een blusser die per ongeluk is afgegaan, of waarvan alleen de borgpen is getrokken en de hendel even is ingeknepen, valt hieronder.

Wat hervullen inhoudt

Hervullen is meer dan nieuwe blusstof erin doen. Het onderhoudsbedrijf voert in grote lijnen deze stappen uit:

1. het toestel volledig legen en drukloos maken;
2. houder, ventiel, slang en spuitstuk reinigen en controleren, de binnenkant inspecteren op corrosie;
3. afdichtingen en eventueel het zegelmateriaal vernieuwen;
4. vullen met de blusstof die bij de typegoedkeuring van het toestel hoort, in de voorgeschreven hoeveelheid;
5. bij een patroonblusser een nieuw patroon plaatsen, bij een blusser onder permanente druk het drijfgas op de juiste druk brengen;
6. lektest, verzegelen en een nieuw label met de vermelding hervuld.

Een CO2-blusser wordt in een werkplaats met speciale vulapparatuur gevuld en kan daarom meestal niet op locatie worden hervuld. Veel onderhoudsbedrijven zetten in de tussentijd een leenblusser neer. Bij een patroonblusser is hervullen eenvoudiger, omdat er geen hogedrukgasfles nodig is: er gaat een nieuw, kant-en-klaar patroon in.

Hervullen na gebruik staat los van de geplande nieuwe vulling bij het uitgebreide onderhoud of de revisie. Hoe die planning per type loopt, staat in het overzicht van brandblusser onderhoud.

Hervullen of vervangen: een rekensom

Hervullen is niet altijd de voordeligste keuze. Bij kleine toestellen en eenvoudige poederblussers ligt de prijs van een nieuwe blusser soms dicht bij die van een hervulbeurt met voorrijkosten. Vervangen komt dan in geld goedkoper uit. De afweging hangt vooral af van deze punten:

Een eenvoudige vuistregel: na gebruik van een blusser zowel de prijs van hervullen als de prijs van een nieuw toestel van hetzelfde type opvragen, en bij hervullen meetellen welke beurt er in de komende jaren nog aankomt. Een nieuw toestel begint weer bij jaar nul, met de eerste zware beurt pas over vijf of tien jaar. Welke blusser bij een vervanging past, is na te gaan met de keuzehulp brandblusser.

Na gebruik ook de omgeving nakijken

Wie een blusser heeft gebruikt, heeft meestal ook met restanten te maken. Bluspoeder verspreidt zich door een ruimte en is licht corrosief voor elektronica en metaal. Het hoort zo snel mogelijk te worden opgezogen en daarna nat te worden afgenomen. Schuimresten worden met water verwijderd. Na een CO2-blusser blijft er niets achter, maar de ruimte moet wel goed worden geventileerd voordat iemand er langere tijd verblijft.

Een gebruikte blusser hoort daarnaast direct uit het zicht te worden gehaald of duidelijk te worden gemarkeerd, zodat niemand bij een volgende brand naar een lege blusser grijpt. Op een bedrijf is het verstandig een reserveblusser beschikbaar te hebben of het onderhoudsbedrijf te vragen een leenblusser achter te laten tot het eigen toestel terug is.

Melden bij een onderhoudscontract

Wie een onderhoudscontract heeft, meldt een gebruikt toestel bij het onderhoudsbedrijf. Hervullen na gebruik valt meestal buiten het vaste tarief, maar het bedrijf kan het toestel wel tussentijds ophalen of omwisselen. Het voorkomt ook dat bij de volgende keuring een verbroken zegel wordt aangetroffen waar niemand meer een verklaring voor heeft.