Een brandblusser kiest men niet op prijs of kleur, maar op de vraag wat er kan gaan branden. Een blusser die goed is voor de woonkamer, is in een frituurkeuken een slechte keuze, en wat in een garage werkt, vernielt in een serverruimte de apparatuur. Dit artikel geeft per situatie aan welk type past, welk formaat gangbaar is en waar men op let bij het kopen.
Eerst: drie vragen die de keuze bepalen
- Wat kan er branden? Hout en papier, brandstof en olie, gas, frituurvet of elektrische apparatuur. Dat bepaalt de brandklassen waarvoor de blusser geschikt moet zijn.
- Waar hangt hij? Binnen of buiten, in een kleine of grote ruimte, bij vorst of niet. Poeder en CO2 hebben in kleine ruimtes nadelen, sommige schuimblussers kunnen niet tegen vorst.
- Wie gaat hem gebruiken? Een blusser van 6 kilo is voor de meeste volwassenen goed te hanteren; een zwaarder toestel niet voor iedereen.
Overzicht per situatie
| Situatie | Gangbaar type | Formaat | Aandachtspunt |
|---|---|---|---|
| Woning (woonkamer, gang, overloop) | Schuim | 6 liter | Weinig nevenschade, makkelijk te bedienen |
| Keuken thuis | Deksel bij het fornuis, schuim bij de uitgang | 6 liter | Bij vlam in de pan afdekken; geen water, geen schuim en geen blusdeken |
| Garage of werkplaats | Poeder of schuim | 6 kg of 6 liter | Brandstof en olie; bij vorst poeder of vorstbestendig schuim |
| Kantoor met elektronica | Schuim op de vloer, CO2 bij servers en meterkast | 6 liter schuim, 2 tot 5 kg CO2 | Geen poeder bij gevoelige apparatuur |
| Horecakeuken | Vetblusser bij de frituur, CO2 of schuim elders | 6 liter vetblusser | Frituurvet is klasse F |
| Auto, camper, boot | Poeder | 1 tot 2 kg | Vast bevestigen, controleren op druk |
De rest van dit artikel licht per situatie toe waarom.
Woning
Voor de woonkamer, gang en overloop is een schuimblusser van 6 liter de meest gebruikte keuze, en ook wat de brandweer aanraadt. Schuim werkt op vaste stoffen als hout, textiel en papier en op vloeistoffen als kaarsvet of lampolie. Het blijft plakken, koelt af en geeft weinig nevenschade. Een blusser van 1 kilo is volgens de brandweer zo leeg dat hij bij een echte brand weinig uithaalt. Bij een huis met meerdere verdiepingen is een tweede blusser op de overloop zinvol.
Keuken
De keuken is een geval apart. Bij vlam in de pan is een deksel of bakplaat het beste blusmiddel. Water is levensgevaarlijk, en ook een schuimblusser bevat water. Een blusdeken heeft nut bij brandende kleding of een klein vuur op het aanrecht, maar de brandweer raadt hem af bij vlam in de pan. Een schuimblusser bij de keukendeur kan worden gebruikt voor een brand in een keukenkastje of apparaat, niet voor de pan zelf. Alles over dit onderwerp staat bij brandblusser voor de keuken.
Garage en werkplaats
In een garage of werkplaats staan brandstof, olie, verf, kunststof en hout bij elkaar. Een poederblusser dekt dat breed af: vaste stoffen, vloeistoffen en gas. Het nadeel, een stoffige nevenschade, weegt hier minder zwaar. Een schuimblusser is een alternatief als er geen gas speelt. In een onverwarmde schuur of garage is het temperatuurbereik op het etiket belangrijk; poeder kan in de regel beter tegen vorst dan schuim op waterbasis.
Wie last, slijpt of met een brander werkt, hangt de blusser binnen een paar stappen van die plek.
Kantoor met elektronica
Op een kantoorvloer zijn papier, meubilair en kunststof de belangrijkste brandstof, en daarvoor is schuim geschikt. Bij de serverkast, meterkast of een ruimte vol apparatuur is een CO2-blusser de gangbare keuze. CO2 laat geen resten achter, zodat apparatuur die de brand overleeft niet alsnog door blusstof beschadigd raakt. Twee aandachtspunten: de hoorn van een CO2-blusser wordt extreem koud, dus vasthouden aan de handgreep; en in een kleine dichte ruimte kan CO2 de zuurstof verdringen. Na gebruik de ruimte verlaten en ventileren.
Poeder in een kantoor met computers is af te raden: het fijne stof dringt overal in en kan apparatuur onherstelbaar beschadigen.
Horeca
In een horecakeuken met frituur hoort een vetblusser, getest voor klasse F. Het blusmiddel vormt een laag op het hete vet die afsluit en afkoelt. Elders in de zaak, bij de bar en in de gastenruimte, volstaat een schuimblusser; bij de elektrische installatie en de koelapparatuur een CO2-blusser. Daarnaast stellen verzekeraar en gemeente in de horeca vaak specifieke eisen, en is de Arbo-plicht voor voldoende passende blusmiddelen van toepassing zodra er personeel is.
Auto, camper en boot
Voor onderweg is een kleine poederblusser van 1 tot 2 kilo gangbaar. Poeder werkt goed op brandstof en kunststof en is ongevoelig voor kou. De blusser hoort stevig bevestigd te zijn, zodat hij bij een noodstop niet door de auto vliegt. Wat in Nederland en in het buitenland verplicht is, staat bij brandblusser in de auto.
Waar men op let bij het kopen
- Rijkstypekeur: draagbare blussers tot 20 kilo die in Nederland worden verkocht, horen een Rijkstypekeur te hebben, herkenbaar aan een ovaal keurmerk op het etiket.
- Blusvermogen: de codes op het etiket, zoals 21A of 144B, zeggen meer over de prestatie dan het gewicht. Twee blussers van 6 liter kunnen sterk verschillen.
- Brandklassen: de pictogrammen op het etiket moeten passen bij het risico.
- Temperatuurbereik: belangrijk voor auto, schuur en buitenopslag.
- Onderhoud: een blusser die nooit wordt nagekeken, werkt na jaren niet altijd meer. Voor bedrijven is onderhoud verplicht of door de verzekeraar geëist.
Wie de keuze stap voor stap wil maken, kan de keuzehulp brandblusser gebruiken.
Veelgestelde vragen
Wat is de beste brandblusser voor thuis?
Voor een woning is een schuimblusser van 6 liter de gangbare keuze. Schuim werkt op vaste stoffen en vloeistoffen en geeft veel minder nevenschade dan poeder.
Is een poederblusser of schuimblusser beter?
Poeder dooft snel en werkt op meer brandklassen, waaronder gas. Het geeft wel veel nevenschade en tast elektronica en metaal aan. Binnen in huis of op kantoor heeft schuim meestal de voorkeur, in auto, werkplaats en buiten vaak poeder.
Welke brandblusser voor elektrische apparatuur?
Een CO2-blusser is de gangbare keuze bij computers, serverkasten en meterkasten, omdat CO2 geen resten achterlaat. In kleine, afgesloten ruimtes kan CO2 de zuurstof verdringen; na gebruik de ruimte verlaten en ventileren.
Hoe groot moet een brandblusser zijn?
Voor woning en bedrijf is 6 liter of 6 kilo gangbaar. Kleinere blussers van 1 tot 2 kilo zijn bedoeld voor auto, boot of als aanvulling. Belangrijker dan het gewicht is het blusvermogen op het etiket, zoals 21A of 144B.